I te wiki tuatahi o Hūrae ia tau, ka tū ngā whakanuitanga o te Wiki ā-Motu NAIDOC puta noa i Ahitereiria hei whakanui, hei whakamana hoki i te hītori, te ahurea me ngā whakatutukitanga o ngā iwi taketake o Ahitereiria me ngā iwi o Torres Strait.
Ko NAIDOC te kupu poto mō te Komiti Whakanui Rā ā-Motu mō ngā Tāngata Taketake me ngā Tāngata Moana. He whai wāhi te Wiki NAIDOC ki ngā tāngata o Ahitereiria katoa kia ako mō ngā ahurea me ngā hītori o ngā Iwi Tuatahi, ā, kia whai wāhi hoki ki ngā whakanuitanga o ngā ahurea nō ngā iwi nō te ao e ora tonu ana, e mau tonu ana i te roa rawa atu.
He kaupapa ā ia tau, ā ko te kaupapa o tēnei tau ko 'Whakatū, tū, whakaatu mai'. Hei iwi, e karanga ana kia haere tonu tātou Whakatū! Whakatū! Whakaaturia! mō te panonitanga pūnaha, kia ū tonu tātou ki te tautoko i tō tātou iwi, i ō tātou kaumātua, i ō tātou hapori. Ahakoa he rapu i ngā tiakitanga tika mō te taiao, mō te ahurea me ngā taonga tuku iho, he panonitanga ture matua, he tukanga whānui mō te kōrero pono, he mahi ki ngā kirimana, he karanga ki te whakahē i te whakaraerae—me mahi tahi tātou.
Ka taea e koe te tautoko, te mōhio hoki ki ō hapori taketake o tō rohe, arā ko ngā iwi taketake o Ahitereiria me ngā iwi motu o Torres Strait, mā ngā mahi me ngā hui e tū ana puta noa i te motu. Ko te whāinga o ēnei hui kia ako tātou katoa mō te whenua e tū nei tātou, mō te reo, mō te hītori me ngā whakatutukitanga o ngā iwi tuatahi o tō tātou whenua.
Hākari Tohu o te Wiki ā-Motu NAIDOC
Ko te hui matua o te Wiki ā-Motu NAIDOC ko te Hākari Tohu o te Wiki ā-Motu NAIDOC, e whakaatu ana i te hiranga o ngā Iwi Taketake o Ahitereiria me ngā Tāngata Motu o Torres Strait. Ia tau, ka tīpakohia tētahi tāone rerekē hei whakahaere i te Hākari Tohu o te Wiki ā-Motu NAIDOC.
Ko ngā toa o mua o te Tohu Wiki NAIDOC ā-Motu nō ngā hapori maha rerekē i Ahitereiria, ā, he rerekē hoki ō rātou pūtake; heoi anō, he wāhanga katoa rātou o te hītori o NAIDOC, ā, ka tiritiri i ngā whakatutukitanga whakamīharo.
Ko tētahi o ēnei toa ko te Koori Mail, te nūpepa anake o Ahitereiria e puritia ana, e whakahaerehia ana hoki e te iwi taketake, he tohatoha tata ki te 10,000, ā, e tata ana te 100,000 ngā kaipānui puta noa i Ahitereiria.
I roto i tana whakamārama, i kī te Komiti ā-Motu o NAIDOC ko Koori Mail te nūpepa kotahi anake i Ahitereiria e tino rangatira ana, e whakahaere ana hoki e te iwi taketake. I whakatūria e Owen Carriage, he tangata pakihi nō Walbunja, ā, i tāia tuatahi te Koori Mail i Mei 1991. E whakaputaina ana ia rua wiki, i roto i te āhua tā me te āhua matihiko, he reo whakawhirinaki mō ngā iwi taketake o Ahitereiria me ngā iwi o Torres Strait.
‘Kei Lismore, New South Wales, i pā nui te Koori Mail i ngā waipuke o tēnei tau, ā, i pā ki te whakahaere me ngā kaimahi. Heoi, i huri tonu te niupepa ki te tohatoha i ngā pārongo ohotata me te tuku āwhina mō ngā aitua. Nā tō rātou whakakotahitanga me tō rātou ārahi i tautoko i ngā Iwi Tuatahi me te hapori whānui i roto, i te taha hoki o Lismore i tēnei wā uaua. Ko te tautoko i whakauru i te whakatū i tētahi kīhini tiriti me te tuku kai ki ngā mema o te hapori, he tokomaha i ngaro katoa ā rātou rawa i ngā waipuke. He tauira pai te Koori Mail ki a tātou katoa mō te tino tikanga o te 'Whakatū, Tū, Whakaaturia!'’
Ngā tohutoro:
